CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ CAO ĐẲNG Ở MỸ

CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ CỦA CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ CAO ĐẲNG

Cơ cấu tổ chức của một trường đại học phản ánh quy mô, phương châm, mục tiêu đào tạo của trường đó và thường bị chi phối bởi một số thứ tự ưu tiên dựa trên các lĩnh vực giảng dạy, nghiên cứu, và dịch vụ công.

Các trường đại học có nhiều cấp bậc quản lý khác nhau, mỗi cấp bậc có những chức năng cụ thể riêng biệt. Sơ đồ 4 mô tả 3 cấp bậc quản lý và mối liên hệ tương quan giữa các cấp bậc này. Ở hầu hết các trường, cơ cấu tổ chức quản lý đôi khi không được rõ ràng như mô tả ở đây. Việc quản lý ở các trường như vậy thường được chia sẻ giữa các bộ phận khác nhau.

CƠ CẤU

Hội đồng quản trị

Trong lĩnh vực quản lý, các trường đại học ở Mỹ đều có những đặc điểm tương tự như nhau. Nhìn chung, cấp bậc quản trị cao nhất của các trường là bộ phận hoạch định chính sách hay lãnh đạo. Bộ phận này có thể có nhiều tên gọi khác nhau, như: hội đồng quản trị (board of regents, board of trustees) hay ban lãnh đạo (board of governors). Đối với các trường công, các thành viên của hội đồng quản trị có thể do thống đốc bang chỉ định, hoặc do các cử tri bầu ra, hoặc do các nhóm mà họ đại diện chọn ra (ví dụ cựu sinh viên). Đối với các trường tư, hội đồng quản trị thường do trường tự thành lập: sau khi hết nhiệm kỳ, các thành viên của hội đồng quản trị tự chọn ra các thành viên cho hội đồng quản trị mới. Trong nhiều trường hợp, một số nhóm khối (ví dụ cựu sinh viên) có thể bầu ra những người đại diện cho riêng mình. Hội đồng quản trị chịu trách nhiệm chỉ định viện trưởng (president hoặc chancellor) cho trường và xây dựng chính sách đào tạo, tài chính, hoặc tổng quát để bảo đảm trường hoạt động có hiệu quả. Mặc dù hội đồng quản trị là cơ quan có thẩm quyền cao nhất của trường nhưng họ thường chia sẻ quyền lực và trách nhiệm với hiệu trưởng, hội đồng chuyên môn và các tổ chức khác của trường. Chẳng hạn, trong lĩnh vực đào tạo chuyên môn, thẩm quyền cao nhất thường thuộc về tập thể giáo sư, mà đại diện là hội đồng chuyên môn và các uỷ ban. Tuy nhiên, nhiều vấn đề thuộc lĩnh vực đào tạo chuyên môn vẫn cần phải có phê duyệt cuối cùng của hội đồng quản trị.

Hiệu trưởng (Chief Executive Officer hay President hay Chancellor)

Viện trưởng là người giám sát hoạt động hàng ngày của trường; bảo đảm các chính sách do hội đồng quản trị đưa ra được thực thi đúng; và tạo điều kiện thuận lợi cho các chương trình đào tạo bằng cách làm việc với các khách hàng khác nhau như sinh viên và tập thể giảng dạy. Viện trưởng còn có một nhiệm vụ, tầm quan trọng ngày càng tăng, đó là tìm nguồn kinh phí cho trường. Hiệu trưởng còn là chiếc cầu nối giữa hội đồng quản trị với cộng đồng trường. Viện trưởng có thể thay mặt cho tập thể giảng dạy đưa các kiến nghị về hoạch định chính sách giáo dục lên hội đồng quản trị của trường, ở hầu hết các trường, viện trưởng do hội đồng quản trị bầu ra và có nhiệm vụ báo cáo cho hội đồng quản trị. Đối với các trường lớn có nhiều cơ sở, người đứng đầu mỗi cơ sở thường báo cáo cho hiệu trưởng.

Hiệu phó (Vice president) và chủ nhiệm khoa (Dean)

Hiệu phó chuyên môn (Academic vice president/dean)

Hiệu phó chuyên môn (academic vice president) – ở Mỹ còn được gọi là provost hay trưởng khoa – là người đứng đầu về mặt đào tạo chuyên môn của một trường đại học hay cao đẳng. Viện phó chuyên môn cũng là người xem xét và phê duyệt việc bổ nhiệm giảng viên của các khoa, chỉ định và giám sát các cán bộ quản lý của khoa, xem xét và phê duyệt các chính sách quản lý trong các lĩnh vực giáo dục, và hỗ trợ các trưởng khoa trong việc đánh giá và tư vấn cho các thành viên giảng dạy của khoa. Viện phó chuyên môn làm việc chặt chẽ với ban giảng huấn trong các vấn đề về đào tạo chuyên môn và chịu trách nhiệm xây dựng và phát triển chương trình đào tạo. Hầu hết các trường đều có các viện phó phụ trách các lĩnh vực khác, như: tài chính, kế hoạch, vụ sinh viên… tuỳ thuộc vào quy mô và cơ cấu tổ chức của mỗi trường.

Trưởng khoa sau cử nhân (Graduate dean)

Trưởng khoa sau cử nhân (còn được gọi là viện phó hay trưởng khoa nghiên cứu sau đại học) là người chịu trách nhiệm về các chương trình sau cử nhân và các công trình nghiên cứu được tiến hành cùng với các hoạt động khác của trường. Ngoài ra, trưởng khoa sau cử nhân còn chịu trách nhiệm đánh giá các chương trình, khởi xướng, kết thúc các chương trình, giám sát ban giảng huấn sau cử nhân và quản lý các công trình nghiên cứu. Tuỳ theo quy mô và mức độ tập trung trong quản lý của mỗi trường, trưởng khoa sau cử nhân có thể đảm nhiệm tất cả các nhiệm vụ này hoặc phối hợp với các bộ phận quản lý bán độc lập khác. Trưởng khoa nghiên cứu sau cử nhân cũng chịu trách nhiệm phối hợp với các chương trình nghiên cứu của trường dựa trên nguồn kinh phí tài trợ bởi chính quyền tiểu bang, liên bang và lĩnh vực kinh tế tư nhân.

Viện phó phụ trách vụ sinh viên (Dean of Students)

Đối với các sinh viên cử nhân, những kinh nghiệm thực tiễn bên ngoài lớp học sẽ góp phần cho họ học tốt hơn. Các hoạt động ngoại khóa cho sinh viên có thể bao gồm việc tổ chức các câu lạc bộ, đội nhóm, các diễn đàn, tổ chức làm báo, biểu diễn văn nghệ. Viện phó phụ trách vụ sinh viên sẽ là người chịu trách nhiệm giám sát các hoạt động này cũng như chịu trách nhiệm về vấn đề chỗ ở và các vấn đề khác của sinh viên.

Trưởng khoa hoặc trưởng phân hiệu (School dean)

Ở các trường đại học có nhiều khoa hay phân hiệu riêng biệt, trưởng khoa hay trưởng phân hiệu là người đứng đầu các đơn vị này.

Trưởng khoa (Department chair)

Đơn vị cơ bản nhất của bộ phận đào tạo chuyên môn ở hầu hết các trường đại học và cao đẳng là khoa (như ban hóa học, ban chính trị học…). Trưởng ban là người chịu trách nhiệm quản lý việc giảng dạy; đại diện cho quyền lợi về nhân sự, tài chính, và chương trình đào tạo chuyên môn của khoa; và đề nghị tuyển dụng giảng viên mới. Trưởng khoa đóng vai trò là chiếc cầu nối giữa trưởng phân hiệu hay hiệu trưởng (của một tổ chức lớn) hay hiệu phó chuyên môn và các thành viên của khoa. Những nhiệm vụ chính của các trưởng khoa là: cùng với các thành viên trong biên chế của ban tuyển dụng giảng viên, xem xét, đánh giá việc tái bổ nhiệm nhân sự và việc tăng lương. Trưởng ban làm việc với bộ phận giáo vụ để phản ảnh những nhu cầu của sinh viên, đóng vai trò làm cầu nối với các bộ phận khác, xây dựng và phát triển mối quan hệ với các sinh viên theo học các chuyên ngành của khoa và giải quyết các vấn đề giảng dạy trong khoa. Các trưởng khoa có thể do các thành viên của khoa chuyên môn bầu ra hay do lãnh đạo nhà trường chỉ định và trong một số trường hợp do cả hai bộ phận này chỉ định.

Một số cán bộ quản lý hành chính khác

Tuỳ theo quy mô của mình, mỗi trường có thể bầu ra các cán bộ quản lý khác. Các cán bộ này thường chuyên trách về các lĩnh vực, như: các chương trình sau cử nhân, các vấn đề về ngân sách và tài chính của trường, vấn đề tuyển sinh, tìm nguồn hỗ trợ tài chính, quản lý chỗ ở của sinh viên, tư vấn cho sinh viên nước ngoài, và một số các hoạt động học tập và ngoại khóa khác.

Cán bộ hành chính của phòng đào tạo (Registar)

Cán bộ này là người chịu trách nhiệm chính trong việc lưu giữ hồ sơ sinh viên. Phòng giáo vụ phụ trách việc đăng ký học của sinh viên, đảm bảo các điều kiện để cấp bằng, cấp chứng chỉ, bằng khen danh dự cho các sinh viên, yêu cầu các giảng viên cung cấp điểm cho sinh viên, lưu giữ bảng điểm của sinh viên, thông báo cho Phòng tư vấn sinh viên về các trường hợp sinh viên không đủ điểm, và thông báo cho các cán bộ hay các uỷ ban liên quan về các trường hợp sinh viên không đạt được các tiêu chuẩn tối thiểu. Phòng giáo vụ còn lập danh sách các sinh viên đã đăng ký; lên các lịch trình và bảo đảm các lịch trình này được thực hiện đúng hạn; sắp xếp giờ học của các lớp; lên lịch thi cử; xem xét các yêu cầu thay đổi các lịch trình này.

Trưởng phòng phát triển (Chief development officer)

Chức vụ này đôi khi được gọi là Viện phó phát triển (hay quan hệ đối ngoại, quan hệ cộng đồng). Nhiệm vụ chính của trưởng phòng phát triển là tìm nguồn tài trợ cho trường, quảng bá thông tin, quan hệ và thông tin của sinh viên.

Cán bộ quan hệ với chính quyền (Government relations officer)

Đây là một vị trí thường có ở các trường công. Nhiệm vụ của người này là liên lạc với các cấp chính quyền của tiểu bang và liên bang. Đứng đầu phòng quan hệ với chính quyền thường là một viện phó phụ trách quan hệ đối ngoại. Nhiệm vụ của phòng này là lo về các vấn đề pháp lý, giao tế với công chúng, và liên lạc với các cơ quan, tổ chức của bang và quốc gia.

Ban giảng huấn (Faculty) và hội đồng chuyên môn (Senate)

Ban giảng huấn là một bộ phận quan trọng trong cơ cấu tổ chức quản lý của các trường đại học và cao đẳng. Quyền hạn của các Ban giảng huấn có thể khác nhau tuỳ theo mỗi trường. Tuy nhiên, nhìn chung các thành viên của Ban giảng huấn đều có nhiệm vụ chính là xây dựng các chương trình đào tạo và nghiên cứu cho các trường và tham gia các lĩnh vực tài chính, kỷ luật đối với sinh viên, và hoạch định chiến lược. Trong đa số các trường hợp, Ban giảng huấn thực hiện thẩm quyền của mình thông qua hội đồng chuyên môn hay các uỷ ban. Ở các trường nhỏ hơn, các thành viên Ban giảng huấn họp lại để ra các quyết định về chương trình đào tạo, phương hướng nghiên cứu và một số vấn đề khác. Hội đồng chuyên môn là một bộ phận đại diện cho Ban giảng huấn, bao gồm các giáo sư đã vào biên chế. Nhiệm vụ chủ yếu của hội đồng chuyên môn là xây dựng các chương trình đào tạo và nghiên cứu.

Đại học Mĩ

Những quyết định của hội đồng chuyên môn thường phải đưa lên hiệu trưởng và hội đồng quản trị xem xét.

Ở hầu hết các trường đại học và cao đẳng của Mỹ, chức năng đào tạo chuyên môn thường được tách biệt với chức năng tài chính và quản trị. Chức năng quản lý và tài chính hoạt động mang tính hệ thống cấp bậc hơn với sự phân chia quyền hạn và trách nhiệm khá rõ rệt. Ở một số trường khác, các chức năng đào tạo chuyên môn và quản lý lại được thực hiện theo một hệ thống nghiêm ngặt, trong đó hiệu trưởng và hội đồng là người có quyền lực cao nhất và quyền hạn của Ban giảng huấn rất hạn chế. Còn ở các trường mà Ban giảng huấn có tổ chức công đoàn, chức năng quản lý cũng được tách biệt rõ ràng với chức năng giảng dạy, nghiên cứu và phục vụ.

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *